Harde hand of ferme zorg?

Harde hand of ferme zorg?


Deze blog van Lara van der Well (directeur-bestuurder Exodus Zuid-Holland) verscheen begin december ook op de website Koers en Kansen voor de Sanctieuitvoering

Karin veroorzaakt overlast. Ze is uit haar huis gezet.

beestenboelKarin past niet in onze inclusieve samenleving. Karin loopt grote risico’s om met politie en justitie in aanraking te komen. Vanwege agressief gedrag en bezit van softdrugs. De gevangenis is niet waar Karin herstelt. Als Karin klinisch opgenomen zou worden, vrijwillig of gedwongen, kan dat maximaal voor 2 maanden. En dat maakt haar ook niet beter. Ze is moeder van 2 kinderen en heeft 3 honden, een kat en vogel.

Het voorbeeld van Karin staat niet op zich, er zijn veel meer mensen als Karin.

Exodus begeleidt Karin sinds ruim een half jaar. Het team is er voor haar. Voor steun, voor preventie, voor confrontatie, voor het regelen van zaken, voor allerlei raad en daad… Werkend aan stabilisatie, onderweg naar een stukje herstel.

Exodus werkt voor en met Karin samen met nog andere instanties; reclassering, jeugdzorg, ggz/verslavingszorg en het veiligheidshuis.

Hoe verhouden we ons tot Karin? Als medemens, als samenleving, als rechtssysteem, als politiek & als media.

Karin. Betaalt de huur niet meer sinds in maart dit jaar werd aangekondigd dat ze uit haar huis gezet zou worden. Scheldt de verhuurder verrot. Vervuilt haar huis. Teelde teveel eigen wiet. Blowt de hele dag door. Begrijpelijk van de verhuurder dat ze Karin uit huis zet. De rechter gaf de verhuurder gelijk. De huurovereenkomst wordt ontbonden.

Karin. Buurvrouw van boze buren. Geef ze eens ongelijk. Wie wil er nou naast Karin wonen.

Karin. Geboren bij getraumatiseerde ouders. In haar jeugd is Karin stelselmatig zwaar mishandeld Dat heeft haar erg beschadigd. Het trauma zit erin en het gaat er maar niet uit. Ze is continue bang, Deze valse start in haar jonge leven werd opgevolgd door jaren van dakloosheid, gewelddadige relaties en verslaving. Angsten, onaangepast gedrag en agressie, ze staan het verlangen naar een normaal leven in de weg. Het is er wel het verlangen naar rust en veiligheid.

Hoe gaat het verder met Karin?

Met de ondersteuning van het Dreamteam, zo noemt Karin het Exodusteam, kan herstel ontstaan. Er is een ander huurhuisje in zicht. Karin krabbelt weer wat op. Valt terug. Krabbelt weer wat op.

quoteHet team heeft zorgen. Wat als Karin ernstiger schade maakt. Hoe stellen we het risico hierop met elkaar vast? Wat als ze iemand die haar lomp of afwijzend behandelt (veel voorkomende ervaring voor onaangepaste mensen), aanvalt? Hoe gaan we ermee om dat we in sommige situaties van risico’s met oud deelnemers geen privacy gevoelige informatie mogen geven. Leveren we dan nog wel een bijdrage aan een veiliger wereld?

Hoe ver gaat zorg, hoe ver mag zorg gaan? Bij welke situaties wordt de gepassioneerde hulpverlener medeplichtig? Hoe veilig zijn de hulpverleners? Veilig ten opzichte van de cliënt? Veilig ten opzichte van de media? Veilig ten opzichte van het maatschappelijk oordeel?

De roep om opsluiting, de roep om harder straffen? Hoe gaan we samen verantwoordelijkheid nemen voor Karin? Deze mensen, verwarde en verstoorde mensen,  begeleiden… Dat moet je niet alleen doen! Door samen, instantie overschrijdend, verantwoordelijkheid te nemen, kunnen we meer bereiken, kunnen we beter verantwoording afleggen, mocht er toch iets misgaan.

Dit is geen schrijfsel over zielige a-socialen. Meer ellende meegemaakt hebben dan dat je kunt verwerken, is niet zielig. Het is ellendig. Als je dan ook nog schade aan anderen maakt, is dat nog ellendiger. Voor slachtoffers, voor daders, voor de samenleving.

Ellendige logica. Als systeemwereld van overheden, onderwijs, zorg en wonen hebben we werk te doen vanuit de missie voor een inclusieve samenleving. Risico’s inschatten en verantwoordelijkheid nemen door open te zijn en samen te werken. Kloven kleiner maken. En wat hebben we daarbij open communicatie hard nodig, maar wat zijn we dikwijls onveilig in de handen van de media. Welke media gaat de diepte in en doet oprecht verslag. Van wat werkt en wat niet werkt. Onlangs werkte ik mee aan een krantartikel, integriteit en openheid goed doorgesproken en toch eindigde het in de krant met een criminaliserende kop. Zucht… Wat zijn afspraken dan waard?

9892894_origDe perfecte wereld bestaat niet. Ook dat mag gezegd. Aandacht zal altijd nodig zijn voor de balans tussen arm en rijk, kwetsbaar en sterk. Uitsluiting geeft geen alternatief. Het maakt de wereld alleen maar onveiliger. Talloze onderzoeken en praktijkvoorbeelden tonen dat aan.

Anna, één van de begeleiders van Karin: “En naast de grote complexiteit en het wangedrag is Karin zo’n bijzonder mooi mens. Met grote liefde voor haar kinderen, haar dieren en dankbaarheid en een heel kwetsbaar en gevoelig, groot hart.”

Laten we de hoop niet opgeven, maar laten we openstaan voor het samen analyseren van de risico’s en het aangaan van de begeleiding. Met zachte hand en ferme zorg.

Delen? Email this to someoneShare on Google+Share on LinkedInTweet about this on TwitterShare on FacebookPrint this page