Leren met theezakjes en veiligheid ervarend leren exodus doel project

Leren met theezakjes en veiligheid


loesje-leerrouteNelleke (DOEL-begeleider): “Vorige week vond de eerste bijeenkomst plaats van een nieuwe DOEL-teamtraining. Elke keer weer bijzonder zo’n startbijeenkomst met een nieuwe groep mensen. In de teamtrainingen van DOEL komen mensen met allerlei verschillende levensverhalen en verschillende gedragsproblematiek samen, om als team te werken aan zeer persoonlijke, en dus ook zeer verschillende, doelen.

Meestal is er sprake (geweest) van forensische gedragsproblematiek. De deelnemers aan deze training zijn bijna zonder uitzondering meesters in het zich afschermen voor anderen. Wantrouwen en behoedzaamheid zijn een tweede natuur geworden en het delen van gevoelens en gedachten hebben de meesten van hen nooit geleerd of al heel lang geleden afgeleerd door negatieve ervaringen.

Leren staat centraal in de teamtrainingen. ‘Ervarend leren’: leren door te doen. Maar een allereerste vereiste om te kunnen leren is dat je je veilig voelt. Hoe creëer je veiligheid in zo’n groep mensen die elkaar nauwelijks kent en voorlopig alleen een diep geworteld wantrouwen met elkaar delen? Dat is elke keer weer een van de mooiste uitdagingen, en elke keer weer anders.

Steeds opnieuw ontwerpen we in de DOELtrainingen leersituatiesseptember 2013 306 waarin mensen zich veilig genoeg voelen om te leren, maar tegelijkertijd ook voldoende uitgedaagd. Want dat is een andere voorwaarde om te leren. Voor elke deelnemer ligt de balans hierin anders en iedereen gaat gedurende de training die eigen balans verkennen en ermee spelen. Soms door een tandemfietstocht van 50 km, soms door het oversteken van een zelfgemaakte wankele touwbrug over een riviertje, en soms door het slapen onder de blote sterrenhemel tijdens een outdoordriedaagse. Maar dat soort vormen komen pas later in de training. Tijdens zo’n eerste bijeenkomst als eergisteren, is het simpelweg delen van een gedachte of gevoel met teamgenoten al uitdagend genoeg, (voor sommigen wellicht uitdagender dan het oversteken van zo’n touwbrug ooit zal zijn).

20161213_101921Dat soort delen vraagt dan ook om een simpele maar veilige vorm. De afgelopen weken hebben we met collega’s trouw alle labeltjes van onze pickwick theezakjes afgescheurd en bewaard zodat we gisteren een flinke stapel bij ons hadden met vragen als: “Waar wordt je blij van?” “Wat is jouw meest dierbare plekje op aarde” “Als je terug in de tijd kon gaan, wat zou je dan doen?” En veiligheid creëer je samen. Dus natuurlijk deden Valery en ikzelf ook mee bij het kiezen, stellen en beantwoorden van de vragen in de groep. Valery is een voormalige DOEL-trainee die nu als ervaringsdeskundige vrijwilliger mij helpt met het geven van de training, mooi om met haar samen te werken hierin. Dat soort gelijkwaardigheid en eerlijkheid tussen ons en de nieuwe trainees brengt veel vertrouwen en ruimte om samen te leren. Sommige dingen voelen ook voor mij niet veilig om te beantwoorden, dat benoem ik en dat is ok, net zoals het dat voor de anderen is. En in die sfeer van kwetsbaarheid en veiligheid ontstaan mooie gesprekken, aan de hand van zoiets eenvoudigs als theelabeltjes.

“Wat is het meest ondeugende dat jij vroeger als kind hebt uitgespookt?” was één van de vragen die vorige week tot speels filosoferen leidde over de grens tussen ondeugend en crimineel en wanneer en waarom je die grens oversteekt. Geen grote antwoorden, nu nog niet, maar bij iedereen is naar aanleiding van de vragen en antwoorden iets gaan sudderen. Een sudderend beginnetje van inzicht, vertrouwen, nieuwsgierigheid. Heel pril nog maar een prachtig startpunt voor de komende weken waarin we daarop samen verder bouwen.”

Meer lezen over ons DOEL project? 

Delen? Email this to someoneShare on Google+Share on LinkedInTweet about this on TwitterShare on FacebookPrint this page